1991’den beri Türkiye’de “.tr” uzantılı alan adlarının idaresinden ve tahsisinden Orta Doğu Teknik Üniversitesi bünyesindeki Nic.tr sorumluydu.

2010 yılında yayımlanan İnternet Alan Adları Yönetmeliği (“Yönetmelik”) ile Nic.tr’ye verilmiş olan yetkiler, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (“BTK”) tarafından kurulması ve kontrol edilmesi amaçlanan “.tr Ağ Bilgi Sistemi”ne (“TRABİS”) devredilmiştir. Ancak TRABİS sistemine ilişkin değişiklikler, TRABİS’in faaliyete geçeceği tarihe kadar ertelenmişti.

14.09.2022 itibariyle TRABİS’in faaliyete geçmesi ile Yönetmeliğin TRABİS sistemine ilişkin hükümleri de yürürlüğe girmiş oldu. Bu yazımızda, TRABİS sistemi kapsamında .tr alan adlarının nasıl tahsis edilebileceğini ve hangi şartlar altında alan adlarının satışının ve devrinin mümkün olabileceğini açıklayacağız.

“İlk gelen alır” İlkesi

Önceden, .tr uzantılı alan adalarının tahsis edilebilmesi için başvuruların, başvuruyu yapma hakkına sahip olunduğunu gösteren belgeler ile (ör. Marka başvuru formu) yapılması gerekiyordu. Artık bu kural kaldırılmış olup, .tr uzantılı alan adları (ör. com.tr/net.tr/org.tr/gen.tr/biz.tr/tv.tr/web.tr/info.tr/bbs.tr/tel.tr/name.tr) herhangi bir belge gerekmeksizin, “ilk gelen alır” ilkesi uyarınca tahsis edilebilmektedir.

Ancak, kamu hizmetleriyle ilgili bazı alan adları için (ör., av.tr/bel.tr/dr.tr/edu.tr/gov.tr/k12.tr/kep.tr/pol.tr/tsk.tr) başvuru sahiplerinin hala ek belgeler ibraz etmesi gerekmektedir.

Alan Adı Kayıt Kuruluşları

Özel şirketler artık BTK’ya başvurarak alan adı kayıt kuruluşu olabilmektedir. TRABİS sistemi kapsamında, .tr alan adlarının tahsis ve yenilemelerine ilişkin başvurular BTK tarafından onaylanan alan adı kayıt kuruluşları aracılığıyla yapılmaktadır. TRABİS onaylı alan adı kayıt kuruluşlarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bu bakımdan, internet alan adı tahsis etmek için başvuruda bulunacak kişilerin söz konusu alan adı kayıt kuruluşlarının internet sitelerinde yer alan elektronik başvuru formunu doldurarak başvurularını tamamlamaları gerekmektedir. Başvuru sırasında başvuru sahibinin kişisel bilgileri ve iletişim bilgilerinin verilmesi zorunludur.

Başvuruya aracılık eden alan adı kayıt kuruluşu, başvuruyu derhal TRABİS'e iletmektedir. TRABİS gerekli gördüğü takdirde ilgili başvuruyu değerlendirmektedir.

Başvuru TRABİS tarafından onaylanırsa ilgili internet alan adının tahsisi, veri tabanına kaydedilmekte ve başvuru sahibi, alan adı kayıt kuruluşu tarafından derhal bilgilendirilmektedir.

İnternet alan adları en fazla 5 yıl süreyle tahsis edilebilmektedir. Alan adı sahibi, bu sürenin bitiminden 3 ay önce, başvurunun yapılmış olduğu kayıt kuruluşu aracılığıyla bu süreyi yenileyebilmektedir.

“.tr” uzantılı alan adlarının satışı ve devri

Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca TRABİS sisteminde alan adlarının satışı ve devri mümkündür. Ancak Yönetmeliğin 33. maddesi uyarınca, 13. madde TRABİS’in faaliyete geçmesinden itibaren 3 yıl sonra yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle, .tr uzantılı alan adlarının ancak bazı hallerde mümkün olan hallerde devrine ek olarak, alan adlarının satışı da 14.09.2025 itibariyle mümkün kılınmıştır.